TRỤ SẠC, TRẠM SẠC: SẮP CÓ QUY CHUẨN MỚI?

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện – QCVN XXX:2026/BCT. Nếu được ban hành theo dự thảo, quy chuẩn này sẽ đặt ra một khung yêu cầu kỹ thuật và quản lý tương đối toàn diện đối với trụ sạc và trạm sạc xe điện, từ an toàn điện, EMC, đấu nối, PCCC, đo đếm điện năng đến giám sát, quản lý phụ tải và công bố hợp quy.

Đây là nội dung đáng lưu ý đối với các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, phân phối trụ sạc xe điện, cũng như chủ đầu tư và đơn vị vận hành trạm sạc.

Lưu ý: Nội dung dưới đây được tổng hợp từ các bản dự thảo tài liệu do Bộ Công Thương đưa ra tại thời điểm bài viết được thực hiện. Quy định chính thức có thể được điều chỉnh trước khi ban hành.

1. Dự thảo QCVN về trụ sạc, trạm sạc xe điện quy định những gì?

Theo dự thảo, Phạm vi quy định không chỉ dừng ở bản thân thiết bị sạc mà còn bao gồm:

Thiết bị sạc;

Hệ thống cấp điện, phân phối điện và đấu nối;

Bố trí và lắp đặt trạm sạc;

An toàn điện;

Hệ thống điều khiển;

Quản lý vận hành và khai thác.

Dự thảo áp dụng đối với các trạm sạc được lắp đặt tại khu vực công cộng, nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và các khu vực tương tự. Đối với trụ sạc, phạm vi dự kiến bao gồm thiết bị sử dụng để sạc cho ô tô thuần điện (BEV), ô tô hybrid điện nạp điện ngoài (PHEV) và các phương tiện đường bộ chạy điện tương tự, với điện áp cấp danh định đến 1.000 V AC hoặc 1.500 V DC.

Đáng chú ý, dự thảo cũng quy định một số trường hợp không thuộc phạm vi áp dụng, chẳng hạn trạm sạc nằm trong phạm vi công trình xây dựng như nhà ở, chung cư, trung tâm thương mại, bãi đỗ xe trong nhà nếu thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về xây dựng và PCCC; thiết bị sạc không dây; thiết bị sạc trên xe và một số thiết bị phục vụ mục đích thử nghiệm, nghiên cứu, trưng bày hoặc đào tạo.

Những đối tượng nào cần đặc biệt quan tâm?

Dự thảo xác định đối tượng áp dụng khá rộng, bao gồm:

Tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, phân phối, lưu thông trụ sạc xe điện;

Chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công, lắp đặt trạm sạc;

Đơn vị quản lý, vận hành trạm sạc;

Tổ chức thử nghiệm, chứng nhận, kiểm định và đánh giá sự phù hợp;

Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

2. Trụ sạc xe điện sẽ phải đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật nào?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là các yêu cầu đối với trụ sạc xe điện được xây dựng trên cơ sở nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành.

Yêu cầu về an toàn điện

Theo dự thảo, trụ sạc phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến:

Bảo vệ chống điện giật;

Giao diện điện dẫn;

Bộ tiếp hợp;

Cụm cáp;

Kết cấu của trụ sạc;

Bảo vệ quá tải;

Bảo vệ ngắn mạch.

Các yêu cầu này được dẫn chiếu tới TCVN 13078-1:2020 (IEC 61851-1:2017).

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, đây là điểm cần đặc biệt lưu ý bởi việc lựa chọn sản phẩm ngay từ đầu phải tính đến khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn được viện dẫn trong dự thảo.

Yêu cầu về tương thích điện từ – EMC

Trụ sạc còn phải đáp ứng yêu cầu về:

Phát xạ;

Miễn nhiễm;

Các yêu cầu liên quan đến tần số vô tuyến đối với thiết bị có chức năng thu phát sóng.

Các yêu cầu EMC được dẫn chiếu tới TCVN 13078-21-2:2020 (IEC 61851-21-2:2018).

Như vậy, doanh nghiệp không nên hiểu việc đánh giá trụ sạc chỉ đơn thuần là kiểm tra an toàn điện. EMC cũng là một nhóm yêu cầu quan trọng trong dự thảo.

Trụ sạc DC có yêu cầu bổ sung

Đối với trụ sạc điện một chiều (DC), dự thảo quy định phải đáp ứng thêm các yêu cầu của TCVN 13078-23:2020 (IEC 61851-23:2014).

Do đó, khi xác định phạm vi thử nghiệm cho sản phẩm, doanh nghiệp cần phân biệt rõ trụ sạc AC, DC hoặc cấu hình kết hợp AC/DC.

3. Yêu cầu về ghi nhãn và tài liệu hướng dẫn cũng được quy định rõ

Theo dự thảo, trụ sạc đáp ứng quy chuẩn phải được ghi nhãn rõ ràng, bền trong quá trình sử dụng và tối thiểu phải thể hiện các thông tin:

Nhà sản xuất;

Kiểu, loại sản phẩm;

Điện áp vào;

Dòng điện vào;

Điện áp ra;

Dòng điện ra;

Công suất ra;

Cấp bảo vệ IP;

Nhiệt độ làm việc;

Năm sản xuất.

Đồng thời, giao diện người sử dụng của trụ sạc phải có tiếng Việt; nhà sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu phải cung cấp hướng dẫn lắp đặt và sổ tay hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt theo yêu cầu được dẫn chiếu trong dự thảo.

4. Không chỉ trụ sạc – trạm sạc cũng phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu mới

Nếu phần quy định đối với trụ sạc tập trung nhiều vào an toàn và tính năng thiết bị, thì đối với trạm sạc, dự thảo mở rộng phạm vi sang cả hệ thống hạ tầng và vận hành.

Trạm sạc phải bảo đảm an toàn điện, PCCC, an toàn cho người sử dụng, phương tiện, thiết bị và công trình trong toàn bộ vòng đời từ thiết kế, thi công, lắp đặt, nghiệm thu đến vận hành, bảo trì và cải tạo.

Điều này cho thấy dự thảo đang tiếp cận trạm sạc như một hệ thống kỹ thuật tổng thể, thay vì chỉ coi đây là nơi đặt các thiết bị sạc.

5. Công bố hợp quy trụ sạc

Nếu dự thảo được ban hành theo nội dung hiện tại, trụ sạc xe điện sản xuất, lắp ráp trong nước phải được công bố hợp quy và gắn dấu hợp quy trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.

Đối với trụ sạc nhập khẩu, dự thảo quy định việc kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa thông qua việc xem xét hoạt động công bố hợp quy và yêu cầu gắn dấu hợp quy trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.

Việc công bố hợp quy phải dựa trên kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức chứng nhận được chỉ định.

Dự thảo đề xuất các phương thức đánh giá sự phù hợp để chứng nhận hợp quy gồm phương thức 1, phương thức 5 hoặc phương thức 7 theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN được dẫn chiếu trong dự thảo.

Doanh nghiệp nhập khẩu cần hiểu điều này như thế nào?

Nếu doanh nghiệp đang nhập khẩu trụ sạc từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, châu Âu hoặc các thị trường khác để phân phối tại Việt Nam, việc chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật và đánh giá khả năng đáp ứng của sản phẩm nên được thực hiện trước khi quy định chính thức có hiệu lực, thay vì chờ đến thời điểm bắt buộc mới bắt đầu kiểm tra.

Đặc biệt, dự thảo có quy định về khả năng thừa nhận, sử dụng kết quả thử nghiệm của tổ chức thử nghiệm nước ngoài nếu đáp ứng các điều kiện về năng lực, công nhận và phạm vi thử nghiệm.

Đây có thể là một hướng giúp doanh nghiệp có sẵn hồ sơ thử nghiệm quốc tế đánh giá lại khả năng sử dụng kết quả thay vì mặc nhiên phải thực hiện toàn bộ thử nghiệm từ đầu tại Việt Nam.

6. Khi nào QCVN XXX:2026/BCT dự kiến có hiệu lực?

Theo dự thảo Thông tư, QCVN XXX:2026/BCT dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/7/2027.

Tuy nhiên, đây vẫn là dự thảo. Do đó, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi phiên bản chính thức sau quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện văn bản.

Một số quy định chuyển tiếp đáng chú ý

Dự thảo đề xuất:

Đối với trụ sạc đã được sản xuất, nhập khẩu hoặc đưa ra lưu thông trước ngày Thông tư có hiệu lực: được tiếp tục lưu thông, lắp đặt trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực. Trụ sạc được lắp đặt hợp pháp trong thời gian chuyển tiếp được tiếp tục sử dụng đến hết vòng đời thiết bị.

Đối với trạm sạc đã vận hành trước thời điểm hiệu lực: chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành phải hoàn thành rà soát mức độ đáp ứng quy chuẩn trong 06 tháng, lập kế hoạch khắc phục và hoàn thành trong 24 tháng, ngoại trừ các nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn phải được xử lý ngay.

Đối với trạm sạc đang thi công nhưng chưa nghiệm thu: phải rà soát, cập nhật yêu cầu của quy chuẩn trước khi đưa vào vận hành.

Đặc biệt, hồ sơ thử nghiệm, chứng nhận, công bố hợp quy, kiểm tra chất lượng hoặc hồ sơ kỹ thuật đã lập trước thời điểm hiệu lực có thể được sử dụng để phục vụ đánh giá chuyển tiếp nếu còn hiệu lực, có khả năng truy xuất và phù hợp với phạm vi sản phẩm, cấu hình kỹ thuật.

Đừng đợi đến khi quy chuẩn có hiệu lực mới bắt đầu chuẩn bị

QCVN XXX:2026/BCT hiện vẫn là dự thảo và có thể tiếp tục được điều chỉnh trong quá trình lấy ý kiến.

Tuy nhiên, với doanh nghiệp đang sản xuất, nhập khẩu hoặc đầu tư trạm sạc xe điện, việc đánh giá khoảng cách giữa sản phẩm/hệ thống hiện tại và các yêu cầu dự kiến của quy chuẩn ngay từ bây giờ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về:

Thời gian – chi phí thử nghiệm – hồ sơ kỹ thuật – thiết kế sản phẩm – kế hoạch nhập khẩu – kế hoạch đưa sản phẩm ra thị trường.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang nhập khẩu hoặc sản xuất trụ sạc xe điện, hãy gửi cho Interlink model sản phẩm, datasheet hoặc báo cáo thử nghiệm hiện có. Đội ngũ kỹ thuật có thể hỗ trợ rà soát sơ bộ các yêu cầu cần quan tâm theo dự thảo QCVN XXX:2026/BCT và xây dựng lộ trình đánh giá phù hợp.

Xem toàn văn dự thảo lấy ý kiến của Bộ Công thương tại link này.